---

Παύλος Σιδηρόπουλος -H επίσημη ιστοσελίδα

---

E-mail Εκτύπωση PDF

 

ΕΝ ΛΕΥΚΩ
1982, ΕΜΙΑΛ Α.Ε. 71250

alt

Πλευρά Α'

1)  Το Βιβλίο των Ηρώων  (2:45)
2)  Η (3:20)

3)  Αντεργκράουντ με Στρας (3:42)
4)  Ύστατη Στιγμή  (3:52)
5)  Θάνατος (5:21)

Πλευρά Β'

6)  Χωρίς Αιτία (3:22)
7)  VoodooChild  (3:22)
8)  Κάποτε θα Δεις  (2:48)
9)  Τζονιχάκειον Άσμα (2:23)
10) Επειδή Χωρίσαμε σαν Εραστές (στη Νάνα) (2:41)

Μουσική – Στίχοι – Ερμηνεία: Παύλος Σιδηρόπουλος
[εκτός των κομματιών
«Χωρίς Αιτια» σε μουσική Βασίλη Πετρίδη και «Τζονιχάκειον Άσμα» σε στίχους Νίκου Τζονιχάκη]

Παίζουν οι Απροσάρμοστοι:
Παύλος Σιδηρόπουλος: τραγούδι, κρουστά, φωνητικά
Αλέκος Αράπης: μπάσο
Οδυσσέας Γαλανάκης: ηλεκτρική κιθάρα
Βασίλης Πετρίδης: ηλεκτρική κιθάρα
Άκης Σημηριώτης: τύμπανα

Συμμετέχουν οι μουσικοί:
Νίκος Πολίτης: μπάσο
Βαγγέλης Χριστόπουλος: όμποε
Γιάννης Τερζάκης: πιάνο
Χρήστος Σφέτσας: τσέλο
 
Παραγωγή: Δημήτρης Ταμπόσης
Ηχοληψία: Νίκος Πολίτης (STAMSTUDIO)
Βοηθοί παραγωγής: Θέκλα Τσελεπή, Eva Pluss, Γιάννης Στρογγύλης
Σχεδίαση εξωφύλλου: Νίκος Λυμπερόπουλος
Φωτογραφίες: Νίκος Λυμπερόπουλος, Τόλης Μαστρόκαλος
Layout: Neurographiques Ltd.

TRIVIA

  • Σχετικά με την παραγωγή του δίσκου και την επιλογή του Δημήτρη Ταμπόση, ο Σιδηρόπουλος είπε σε συνέντευξή του στον Μάκη Μηλάτο: «Ο Ταμπόσης, αφ’ενός μεν είναι μουσικός, αφ’ετέρου έχει και μια πείρα που είναι πολύ χρήσιμη. Περισσότερο απ’όλα, όμως, μετράει η ευαισθησία του. Ήταν, για μένα, μια εγγύηση πίσω απ’τα κουμπιά. Είναι στρέιτ τύπος, αλλά εγώ αυτό χρειαζόμουνα. Αφού να σκεφτείς, την παραγωγή ήθελε να την κάνει ο Πουλικάκος. Θα γινότανε της πουτάνας... Δε θα βγάζαμε άκρη... Στην ηχογράφηση με τον Ταμπόση πήγανε όλα καλά. Εγώ έβαζα το φίλινγκ και αυτός την ορθότητα, και καταφέραμε να φτιάξουμε τα κομμάτια έτσι όπως πρέπει. Σε δυο τρία κομμάτια πετύχαμε μια ζωντανή ατμόσφαιρα, που στο «Φλου» την είχα πετύχει μόνο μια φορά, στο «Στην Κ.», που το θεωρώ και το καλύτερο κομμάτι, αλλά πέρασε απαρατήρητο». [συνέντευξη στο περιοδικό Ποπ+Ροκ, τεύχος 55, Σεπτέμβριος 1982]

  • Ο Παύλος Σιδηρόπουλος υπογράφει το πρώτο του συμβόλαιο με εταιρεία (πρώτο επίσημο από τη συνεργασία του με τον Μαρκόπουλο και μετά) στις 17 Φεβρουαρίου 1982, μετά από συμφωνία με το διευθυντή Γιώργο Πετσίλα, για λογαριασμό της ΕΜΙ. Για το «Φλου», είχε υπογράψει πως «αποποιείται πάσης οικονομικής απαιτήσεως από το δίσκο» -λαμβάνοντας έναντι μια προκαταβολή- ενώ τα μέλη των Σπυριδούλα είχαν υπογράψει ένα συμβόλαιο εκτελεστού με ποσοστό 4%. Εκείνη την εποχή, η ΕΜΙ συγκέντρωνε την ανερχόμενη αφρόκρεμα του ελληνικού ροκ: Σιδηρόπουλος, Σπυριδούλα, Μουσικές Ταξιαρχίες, Φατμέ και Sharp Ties.

  • Σχετικά με τη λογοκρισία, ο ίδιος ο Σιδηρόπουλος αφηγείται το 1984: «Στην προληπτική λογοκρισία, τα τραγούδια του «Εν Λευκώ» πέρασαν όλα. […] Στη δευτεροβάθμια λογοκρισία με φωνάζει ο Γιώργος Πετσίλας και μου λέει «κοίταξε να δεις, μου’ρθε ένα χαρτί κι αν θέλουμε να κυκλοφορήσει άλλη παρτίδα από το «Εν Λευκώ», πρέπει να βγάλεις τα τραγούδια «Η», «Αντεργκράουντ με στρας» και «Ύστατη στιγμή». Για προτροπή της νεολαίας στα ναρκωτικά τα δύο πρώτα για προσβολή της δημοσίας αιδούς το τρίτο. Γράφω λοιπόν ένα γράμμα προς τον τύπο της Ελλάδας, ημερήσιο και περιοδικό, όπου εν ολίγοις λέω: Όλοι σας κυνηγηθήκατε, πολλοί από σας βασανιστήκατε, άλλοι φυλακιστήκατε, προεκλογικά μιλούσατε για κατάργηση της λογοκρισίας. Αντί λοιπόν να χρησιμοποιείτε κι εσείς την καταστολή σαν μέσο, γιατί δεν χρησιμοποιείτε το διάλογο;».

  • Στο ορχηστρικό «Grand Finale» που ενορχήστρωσε ο Κυριάκος Σφέτσας, παίζουν οι: Βαγγέλης Χριστόπουλος (όμποε), Γιάννης Τερζάκης (πιάνο) και Χρήστος Σφέτσας (τσέλο). Στην εφημερίδα Έθνος γράφτηκε τότε από τον Κώστα Μπετινάκη ότι οι μουσικοί αυτοί αποτελούν τους Απροσάρμοστους.

  • Ως λεπτομέρεια της εκκεντρικά underground -για την εποχή- αισθητικής του εξωφύλλου, διακρίνεται η κονκάρδα που φοράει στο πέτο του μπουφάν του ο Παύλος, η οποία διαφημίζει το συγκρότημα PiL –δηλαδή τους Public Image Ltd. του Johnny Rotten των Sex Pistols, γκρουπ ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο για την εποχή, ακόμα στους κύκλους του new wave.

  • Την ίδια εποχή με τις ηχογραφήσεις του «Εν Λευκώ», στο StamStudio ηχογραφούσαν το «Montage Fatal» οι Psycho, αλλά και οι Φατμέ τον «Άσωτο Υιό». Οι Φατμέ μαζί με τον Σιδηρόπουλο και τους Απροσάρμοστους συναντήθηκαν εκείνο τον καιρό σε πολλές συναυλίες που είχε κλείσει η ΕΜΙ.

 

ΟΙ ΑΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΟΙ

 «(…) έχοντας αλλάξει και ’γω δεν ξέρω πόσους μπασίστες και ντράμερ, φτιάχνω το σημερινό μου γκρουπ, τους Απροσάρμοστους. Τώρα πια το γκρουπ είναι έτοιμο και, όπως ξέρεις, σύντομα θα κυκλοφορήσουμε ένα δίσκο, που θα λέγεται «Εν Λευκώ» και που η μουσική και οι στίχοι του είναι δικοί μου. Όπως βλέπεις δεν πολυκαθόμουνα αυτό τον καιρό, αλλά το μυαλό μου στο βάθος-βάθος του ήταν πάντα εκεί» έλεγε ο Παύλος την άνοιξη του 1982 [συνέντευξη στον Άκη Λαδικό για το περιοδικό Phenomenon, τεύχος 4, Αύγουστος 1982].  Κάπου μέσα στο ’80, και ενώ οι πιθανότητες συνεργασίας με άλλα συγκροτήματα, όπως οι Σπυριδούλα και οι Sharp Ties έχουν προσπεράσει, ο Σιδηρόπουλος μοντάρει τη νέα μπάντα του, με σκοπό τη μόνιμη συνεργασία με μια βάση μουσικών. Το συγκρότημα αποτελούσαν νέοι μουσικοί: Οδυσσέας Γαλανάκης και Βασίλης Πετρίδης στις ηλεκτρικές κιθάρες, Αλέκος Αράπης στο μπάσο και Κυριάκος Δαρίβας στα τύμπανα –ο οποίος, λόγω στρατιωτικών υποχρεώσεων, αντικαστάθηκε για τις ηχογραφήσεις του δίσκου από τον Άκη Σημηριώτη, με τον οποίο ο Σιδηρόπουλος γνωριζόταν από το 1971 και την ηχογράφηση του «Ζωντανοί στο Κύτταρο». Με οδηγό το υλικό του νέου δίσκου, η νέα μπάντα προβάρει αδιάκοπα μέχρι την ηχογράφηση το ’82 –ενώ έχουν αρχίσει να «πειράζουν» και μερικές παλιότερες συνθέσεις του Παύλου, όπως την «Ώρα του Stuff» από το «Φλου». Ο Παύλος περιπαιχτικά είχε απαγορεύσει στους μουσικούς να ακούνε το «Φλου», όσο έκαναν πρόβες. Ο Αλέκος Αράπης θυμάται: «Με τη Σπυριδούλα ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Επρόκειτο για μία μπάντα, στην οποία προστέθηκε ο Παύλος, ενώ εμείς ήμασταν πιτσιρίκια και ο Παύλος κυριολεκτικά μας έπλασε».

Ο ΔΙΣΚΟΣ

Ο Δημήτρης Πουλικάκος είχε αρχικά αναλάβει την παραγωγή του demo υλικού για το δίσκο  άλλωστε, η γνώμη του είχε παίξει βασικό ρόλο και στην τελική διαμόρφωση των Απροσάρμοστων, ακόμα και στην προσθήκη του Σημηριώτη. Υπό την επίβλεψή του, έγιναν οι πρώτες δοκιμαστικές ηχογραφήσεις στο στούντιο του Κυριαζή –τότε ηχογραφήθηκε «Το Βιβλίο των Ηρώων» στην πρώτη του, πιο αργόσυρτη, εκδοχή. Το Μάρτιο του 1982 –καθώς επισημοποιείται η συμφωνία με την ΕΜΙ- ξεκινούν οι ηχογραφήσεις στο StamStudio του Σταμάτη Σπανουδάκη στο Κορωπί, οι οποίες διαρκούν περίπου δύο μήνες. Τη φροντίδα στην ηχοληψία είχε ο Νίκος Πολίτης (Εξαδάκτυλος, Socrates), ο οποίος έπαιξε και μπάσο στο «Η». Ο Δημήτρης Ταμπόσης, μουσικός με καριέρα κυρίως στο εξωτερικό, ανέλαβε τη συνολική παραγωγή. Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή του λόγιου συνθέτη και φίλου του Παύλου, Κυριάκου Σφέτσα, ο οποίος ενορχήστρωσε –πάνω σε μια μελωδία του Παύλου- το τελευταίο ορχηστρικό κομμάτι «Επειδή χωρίσαμε σαν εραστές (Στην Νάνα) ή Grand Finale».

Τα δέκα κομμάτια του δίσκου φέρουν την υπογραφή του Παύλου Σιδηρόπουλου, σε στίχους και μουσική –εκτός από το «Χωρίς αιτία» του οποίου τη μουσική έγραψε ο Βασίλης Πετρίδης και το «Τζονιχάκειον άσμα» που είναι πάνω σε στίχους του Νίκου Τζονιχάκη. Ως ηχητικό κλίμα, το «Εν Λευκώ» μαρτυρούσε τις επιρροές του Παύλου εκείνη την εποχή, δηλαδή πρώτιστα τον Lou Reed και τον David Bowie.

ΥΠΟΔΟΧΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ

Το άλμπουμ δίχασε το μουσικό Τύπο της εποχής –κάποιοι έφτασαν να το χαρακτηρίσουν επικίνδυνο, ενώ άλλοι θεώρησαν ακόμα και ότι διαφημίζει τη χρήση ναρκωτικών. Η κυκλοφορία προκάλεσε μέχρι και την παρέμβαση της λογοκρισίας σε ραδιόφωνο και τηλεόραση, ενώ ζητήθηκε από την εταιρεία να αποσυρθούν από το δίσκο τα κομμάτια «Η», «Αντεργκράουντ με στρας» και «Την ύστατη στιγμή». Ο Σιδηρόπουλος σχολιάζει σχετικά [στον Ανδρέα Γιαννακουλόπουλο, συνέντευξη για το περιοδικό Μουσική, Οκτώβριος 1982]: «Δεν επιτρέπεται να υπάρχει αυτή η ανελευθερία της έκφρασης. [...] Η κυβέρνηση προεκλογικά είχε υποσχεθεί την κατάργηση της λογοκρισίας, πράγμα το οποίο, όπως βλέπουμε, δεν έχει γίνει. Είναι φοβερό αυτό το πράγμα». Η αλήθεια είναι ότι η οξύτητα των νεοϋρκέζικων στάνταρντς του ροκ ήχου που χαρακτηρίζει τις ηχογραφήσεις, καθώς και η αμεσότητα των βαθιά βιωματικών και σκληρών στίχων τους, έχρισαν έκτοτε άτυπα το «Εν Λευκώ» ως τον πλέον στριφνό και «δύσκολο» δίσκο του Σιδηρόπουλου, ο οποίος όμως άφησε πίσω του συνθέσεις που αποτελούσαν για χρόνια το κύριο σώμα του ρεπερτορίου των συναυλιών του, ενώ χρειάστηκαν αρκετά χρόνια μέχρι να αποτιμηθεί η πραγματική αξία του.

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΣΚΟ

«Καταρχήν οφείλουμε να δηλώσουμε ευθύς εξαρχής ότι: 1) το «Εν Λευκώ» είναι ίσως ο πιο ολοκληρωμένος ελληνικός δίσκος ροκ που’χει κυκλοφορήσει ως τώρα, 2) αποτελεί μια αποστομωτική απάντηση σ’όσους επιμένουν να υποστηρίζουν ότι η ελληνική γλώσσα δεν «κολλάει» με το ροκ. [...] Το ροκ εν ρολ υπάρχει εδώ όχι μόνο ως ήχος, αλλά πρώτα και κύρια ως διάθεση, ως στάση ζωής. [...] Κι αυτή είναι η δουλειά του Παύλου Σιδηρόπουλου που, σαρκαστής, απελπισμένος ή επιθετικός, δεν προσποιείται, δεν το παίζει «τάχα-δήθεν», αλλά μιλάει για πράγματα που ξέρει και που τον αφορούν. Οι συνθέσεις του Σιδηρόπουλου έχουν και νεύρο και ένταση. Ο ήχος, πότε αγχώδης πότε σε αδιάκοπη ένταση».

Βένια Γονατοπούλου, εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 8 Σεπτεμβρίου 1982

«Το «Εν Λευκώ» τους δε δείχνει σαν τίποτε περισσότερο από μια προσπάθεια να μας πουλήσουν φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Το μόνο που καταφέρνει είναι να αιτιολογήσει τ’όνομά τους: Απροσάρμοστοι. Όχι κοινωνικά, κάθε άλλο. [...] Αλλού είναι απροσάρμοστοι. Μουσικά π.χ. έχουν σταματήσει γύρω στην εποχή του ‘Rock’N’Roll Animal’ του Lou Reed. Στιχουργικά –και εδώ είναι που μπαίνει και η Σκουπιδοαισθητική στο χορό- βρίσκονται στις ίδιες πάνω κάτω περιοχές, στις οποίες έκοβε βόλτες η σκέψη του Reed την ίδια εκείνη εποχή (...). Έτσι, απ’την πρώτη μέχρι την τελευταία στροφή του δίσκου δεχόμαστε κατάμουτρα ένα ελεεινό άκουσμα, που μόνο ροκ εν ρολ δεν είναι: μια μουσική που δε δείχνει να θέλει τίποτα, μια μουσική ανίκανη να υπερασπίσει ή να διεκδικήσει το παραμικρό, ένα κακότεχνο, ατσούμπαλο, επώδυνο και ανηλεές γκάπα γκούπα, που θυμίζει άμαξα της Wells-Fargo, καθώς δέχεται επίθεση των Κομάντσι του Μονόφθαλμου Αετού στο Φαρ Ουέστ. [...] Μ’έναν τόσο φτηνό, ανεύθυνο όσο κι επικίνδυνο τρόπο, ικανό να κάνει τέτοιο κακό στους μικρότερους, όσο ίσως και τα φωτορομάντσα στις ταλαίπωρες κι εγκαταλειμμένες απ’όλους και όλα μαθητευόμενες κομμωτριούλες, κοπτοραπτούδες, μοδιστρόνια και τα σχετικά. Είναι ντροπή!».

Κώστας Λυμπερόπουλος, περιοδικό Ήχος, τεύχος 115, Οκτώβριος 1982

«Ο Παύλος Σιδηρόπουλος και οι Απροσάρμοστοι είναι ίσως το μόνο χέβι γκρουπ που μπορώ να ακούσω. Ο γενέθλιος δίσκος του γκρουπ που έχει τον τίτλο «Εν Λευκώ» είναι μια σπουδή πάνω στις προηγούμενες «άγριες» δουλειές του Lou Reed και του Mick Jagger. Ένα μοναδικό συναίσθημα και στις δύο πλευρές του δίσκου, καθιστώντας τον μοναδικό ροκ εν ρολ δίσκο, και όχι μόνο στο μουσικό στιλ, όπως οι περισσότεροι στην Ελλάδα. [...] Όταν πρωτάκουσα το τελευταίο κομμάτι της πρώτης πλευράς, το «Θάνατος», μέσα στη βαβούρα ενός γραφείου, μου ήρθε στο μυαλό η «Πρέβεζα» του Καρυωτάκη. [...] Διαθλώντας μέσα από προσωπικά βιώματα κι εμπειρίες, μας δίνει ένα εξαίρετο δείγμα ευαισθησίας συνάμα κι αγωνίας.».

Θοδωρής Κούτσης, περιοδικό Phenomenon, τεύχος 7, Νοέμβριος 1982

«Το «Εν Λευκώ» έκρυβε μέσα του μια δύναμη, ένα πάθος, μια αγωνία και μια νεύρωση για το ροκ εν ρολ, που κανείς άλλος ελληνικός δίσκος δεν το έχει κατορθώσει μέχρι τώρα. [...] είναι ένα δισκογραφικό καύχημα του ελληνικού ροκ και μάλιστα γεννημένο σε χρόνο ανύποπτο και όταν βασίλευε η μεγαλύτερη από πλευράς προσανατολισμού θολούρα στο εγχώριο ροκ».

Θοδωρής Κούτσης, περιοδικό Phenomenon, τεύχος 9, Φεβρουάριος 1983

«Το «Εν Λευκώ» έχει την αξία που έχει και το «Τζάνκι» του Burroughs. Και τα δύο μιλούν για ηρωίνη. Και τα δύο μας ξετυλίγουν την ψυχολογία της πρέζας σαν σερπαντίνα. Και τα δύο θεωρούνται απαγορευμένα. Αλλά κυρίως και τα δύο λειτουργούν σαν μαγικές εικόνες. Αν δεν έχεις ανπετυγμένη όραση, βλέπεις χειροκρότημα. Αν έχεις όραση, βλέπεις την καταδίκη! [...] Μόνο οι κρετίνοι πιστεύουν ότι το «Εν Λευκώ» καλλιεργεί τη μυθολογία της πρέζας. [...] Όσοι φροντίζουν να μυθοποιήσουν την πρέζα δε μιλούν απευθείας γι’αυτή. [...] Ο Σιδηρόπουλος δε σου πλασάρει τίποτα. Εξομολογείται δακρύζοντας».

Μανώλης Νταλούκας, περιοδικό Ήχος, τεύχος 133, Απρίλιος 1984

«Σε μια πρώτη ακρόαση, το «Εν Λευκώ» παρουσιάζεται γυμνό, γεμάτο όμορφα κρυπτομεταλλοτεχνοροκίζοντα κομμάτια χωρίς αρχή και τέλος, και τον Σιδηρόπουλο σχεδόν αμήχανο μέσα στους ίδιους του τους στίχους, οι οποίοι ασχολούνται κατά βάση με την ηρωίνη και με ψευτοαλανιάρες γκόμενες κι είναι χύμα σε απωθητικό βαθμό.  Σιγά σιγά μπαίνεις στο κλίμα, πετάς τα μισά κομμάτια στα σκουπίδια και κρατάς τα άλλα μισά σφιχτά πάνω σου: «Το Βιβλίο των Ηρώων», «VoodooChild», «Κάποτε θα Δεις», και βέβαια, «Η», χωρίς κακόμοιρες μυθοποιήσεις κι ακόμη πιο κακόμοιρες απομυθοποιήσεις, ο Παύλος Σιδηρόπουλος γράφει και τραγουδάει αυτά ακριβώς που συμβαίνουν με την πρέζα, τον ακόλουθό της κι όλα τα συμπαρομαρτούμενα. Μέσα σε μια χούφτα στίχους».

Αλέκος Παπαδόπουλος, περιοδικό Ήχος, Απρίλιος 1991